توزیع کنندگان کتاب از زنان ناشر حمایت کنند

اعظم کیان‌افراز، عضو هیئت مدیره انجمن زنان ناشر در گفت و گو با خبرنگار لیزنا اعطای بیش از حد مجوزهای نشر و مساله توزیع و پخش کتاب را از مشکلات اساسی ناشران عنوان کرد. در صورتی این صنعت برقرار می‌ماند که کتابخوانی همچنان روند خود را داشته باشد.

در صورت عدم بهبود سیستم توزیع، در آینده ناشر می‌تواند کتاب خود را به صورت آنلاین به فروش برساند. در این میان کتابفروش صدمه می‌بیند.

اعظم کیان‌افراز عضو هیئت مدیره، مدیر روابط عمومی و سخنگوی انجمن صنفی کارفرمایی زنان ناشر در مورد سابقه تشکیل آن توضیح داد: انجمن صنفی-کارفرمایی زنان ناشر در حقیقت انجمنی است که سابقه‌ای ۲۰ ساله دارد و قبلا به اسم جمع صنفی فرهنگی زنان ناشر نامیده می‌شد. درواقع اولین جرقه‌های این انجمن در سال ۱۳۷۶ زده شد ولی در حقیقت در سال ۱۳۸۰ اساسنامه آن رسما تدوین و هیات مدیره تشکیل شد و به صورت رسمی کار خود را آغاز کردیم. در سال۱۳۹۲ مجوزهای لازم را از وزارت کار دریافت و این انجمن به صورت قانونی و رسمی ثبت شد.
کیان‌افراز ادامه داد: از آن‌جایی که در این دهه ما زنان ناشر به تازگی وارد صنعت نشر شده بودیم برای این‌که بتوانیم با همکاری یکدیگر در راستای فعالیت‌های صنفی و همیاری بیشتر و انتقال تجربه‌ اعضا به همدیگر که البته همه تازه‌کار بودیم و در ابتدای شروع کار نشر، و با هدف ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی این انجمن را تشکیل دادیم.
او اهداف این انجمن را جمع‌آوری اطلاعات، بررسی و تحقیق درمورد مشکلات، شناخت نیازها و اولویت‌ها، انجام کارهای صنفی و آموزشی، انتقال تجربیات و دانش نشر به سایر اعضا، ایجاد اشتغال زنان در این حرفه، تشویق زنان به فعالیت و ایجاد تشکل‌های صنفی مرتبط با نشر، گسترش فرهنگ کتابخوانی در جامعه، حمایت از اعضا در مقابله مشکلات و حوادث پیش‌بینی نشده صنفی و غیره عنوان کرد و افزود: در حال حاضر این انجمن در خیابان انقلاب دارای دفتری است که از طریق جمع‌آوری حق عضویت‌ها تهیه شده و از همین طریق و به‌طور مستقل و خودجوش در طی سال‌های گذشته بر پا مانده است.
به گفته وی در حال حاضر انجمن۳۰ عضو دارد. بر اساس اساسنامه اعظم کیان‌افراز، پروین صدفیان، شهربانو بیژن زاده، زهرا نبی‌یی، زهره ابراهیمی اعضای اصلی هیئت مدیره در سال ۹۶ تشکیل بودند. شرایط عضویت بر روی سایت انجمن قرار دارد و شامل ناشر بودن یعنی مجوز نشر داشتن و زن بودن است. همچنین ورودی به انجمن ۱۵۰ هزار تومان و حق عضویت ماهانه ۳۰ هزار تومان است و انجمن بر اساس همین حق عضویت‌ها سرپاست و اداره می‌شود.
مسئول روابط عمومی انجمن زنان ناشر در مورد فعالیت‌های آن در طول سال گذشته توضیح داد: ما در انجمن چندین نشست برگزار کردیم. در نمایشگاه‌های استانی سال گذشته حضوری فعال داشتیم. در هر سال در نمایشگاه بین‌المللی تهران غرفه داریم. نشست «زن، کتاب، توسعه پایدار» را اولین بار در سالن تلاش وزارت کار با همکاری علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سخنرانی شهیندخت مولاوردی، احمد مسجد جامعی، احمد صالحی امیری و… برگزار کردیم. دومین دوره آن در سالن اهل قلم در محل نمایشگاه کتاب پارسال برگزار شد و نشست دیگری نیز با عنوان «زن، کتاب، هنر» با حضور چیستا یثربی، نویسنده و افسر اسدی، بازیگر سینما در نمایشگاه کتاب برگزار کردیم. در کتابگردی امسال نیز فعالیت‌های خوبی داشتیم و خانم فاطمه راکعی، آقای آبادیان شهردار منطقه، اعضای شورای شهر و دیگر مشاوران مناطق مختلف شهرداری‌ها در امور بانوان در دفتر انجمن حضور یافتند. همچنین در روز زن در اتحادیه نیز نشستی داشتیم.
کیان‌افراز درمورد تفاوت کار نشر برای زنان و مردان گفت: تا اواخر دهه۷۰ که زنان شروع به فعالیت در این حوزه کردند، در عرصه فرهنگ و یا حوزه نشر زنان چندان حضور نداشتند. نشر آن زمان چهره‌‌ای مردانه داشت و دنیایی مردانه بود. در مجموع صنعت نشر یا پروسه تولید کتاب کاری پردردسر است. نمی‌خواهم نگاهی جنسیتی به این موضوع داشته باشم ولی باید بگویم این کار جزو مشاغل سخت به حساب می‌آید؛ به خصوص در این روزها که بازار نشر دچار مشکل شده است.
او یکی از این مشکلات را رشد بی رویه اعطای مجوزهای نشر عنوان کرد و گفت: بر اساس شنیده‌ها در حال حاضر ۱۵ هزار مجوز نشر داریم. در حال حاضر کار کردن در حوزه نشر برای زنان و مردان هر دو سخت است. این سختی برای زنان بیشتر احساس می‌شود زیرا همچنان در بسیاری از جاها ممکن است زنان را جدی نگیرند و به رسمیت نشناسند در حالی‌که الان در حوزه نشر زنان بسیار موفقی داریم.
او مشکل اساسی بعدی را مسئله توزیع و پخش کتاب دانست و افزود: توزیع و پخش یکی از معضلات بزرگ ناشران محسوب می‌شود. یعنی پس از هفت‌خوانی که برای دریافت مجوز و چاپ کتاب پشت سر می‌گذاریم، هفت‌خوان دیگری برای توزیع آن وجود دارد. به‌خصوص برای زنان چرا که اکثر زنان ناشر نهایتا ۲۰ سال است که وارد این عرصه شده‌اند. هرچند تولید کتاب دارند ولی ممکن است در کنار دیگر مشاغل به این حرفه بپردازند. توزیع‌کنندگان کتاب تر جیح می‌دهند فایل جدیدی برای آنان باز نکنند و با آنان همکاری ننمایند. به همین دلیل بسیاری از زنان نمی‌توانند کتاب‌های خود را به فروش برساند. کتاب‌ها در دفاتر کار و گوشه اتاق‌ها انبار می‌شود و این مسئله باعث می‌شود تا انگیزه از ناشران ما گرفته شود.
او افزود: ما این درخواست را داریم که مراکز پخش و توزیع‌کنندگان کتاب از ناشران نوپا حمایت کنند. در این چند سال بسیار تلاش کردیم تا خود یک مرکز پخش راه‌اندازی کنیم ولی هنوز عملی نشده است. البته همچنان این امید را داریم که در سال جدید چنین مرکزی را راه‌اندازی نماییم. البته یک صندوق قرض‌الحسنه در انجمن تاسیس کرده‌ایم تا با اعطای وام به اعضای انجمن کمک کنیم.
کیان‌افراز با بیان این‌که یکی از مهم‌ترین آسیب‌های جدی که نشر ایران می‌بیند از سیستم پخش و توزیع است، ادامه داد: در حال حاضر بسیاری از ناشران کتاب‌ها را به صورت دیجیتال و در تیراژ پایین و کمتر از هزار نسخه چاپ می‌کنند. زمانی که به سمت نشر دیجیتال می‌رویم تسویه حساب هم باید به صورت نقدی انجام گیرد و حداکثر ۲ تا ۳ ماهه باید پرداخت شود. حق‌التالیف و حق الترجمه نیز باید در عرض ۴ تا ۶ ماه پرداخت شود. از طرف دیگر کتاب تولید شده‌ به شکل امانی با ۴۰% تخفیف و با چک یک ساله یا ۱۴ ماهه بر اساس میزان فروش رفته در اختیار مراکز توزیع و کتابفروشی‌ها قرار می‌گیرد. خب با یک حساب سرانگشتی هم می‌توان متوجه شد چرا در این چندساله‌ی اخیر اوضاع نشر و کتاب به این‌جا رسید.
وی در مورد حمایت نهادها و سازمان‌های مختلف از این انجمن با اشاره بر حمایت‌های سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از آنان در دوره حضورش در معاونت فرهنگی، توضیح داد: صرف‌نظر از اتحادیه‌ی ناشران و کتابفروشان که همیشه همراه ما بودند و از همان آغاز کار جلساتمان در اتحادیه ناشران برگزار می‌شده، ما در ۲۰ سال گذشته کاملاً مستقل و خودجوش عمل کردیم و بدون حمایت جدی توانستیم این انجمن را سرپا نگه داریم. هرچند در این مدت نامه‌نگاری‌های زیادی با وزارت ارشاد، شهرداری منطقه، شورای شهر و غیره داشته‌ایم و درخواست کرده‌ایم کمک ‌کنند تا بتوانیم دفتری را برای کتابفروشی به اسم انجمن صنفی زنان ناشر و محلی برای تشکیل کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی در حوزه نشر تهیه کنیم. ناشران عضو انجمن اکثرا جوان و تازه‌کار هستند و سرمایه آن‌چنانی برای کمک به انجمن جهت تهیه چنین دفتری ندارند. دفتر انجمن برای تشکیل این نوع برنامه‌ها و کلاس‌ها بسیار کوچک است. امیدوارم امسال این خواسته عملی شود.
وی در پاسخ به این سوال که آیا اعضای انجمن توجه بیشتری به نویسندگان و مولفان و مترجمان زن دارند؟ گفت: خود نویسندگان زن از این‌که با زنان ناشر کار کنند راحت‌تر هستند. از طرف دیگر زنان ناشر در این حوزه فعالیت می‌کنند و دغدغه‌ها و مسائل که زنان دارند را می‌شناسند و به همین دلیل در بسیاری از مواقع هدف حمایت از نویسندگان و پدیدآورندگان زن عملی شده است.
عضو هیئت مدیره انجمن زنان ناشر در مورد برنامه‌های انجمن در نمایشگاه کتاب سال ۹۷ گفت: ما مثل تمام سال های گذشته در نمایشگاه حضور خواهیم داشت و برنامه‌هایی مانند نشست و رونمایی کتاب و دیدار با نویسندگان را نیز برگزار خواهیم کرد. همچنین در نظر داریم که برنامه‌ها و طرح‌های ما نسبت به سال گذشته بسیار پربارتر و باشکوه‌تر باشد. در سال گذشته در کمیته فرهنگی نمایشگاه چندین نشست برگزار کردیم. امسال نیز هم در کمیته فرهنگی هم در سرای اهل قلم و هم در محل دفتر انجمن نشست‌هایی را برگزار خواهیم کرد.
سخنگوی انجمن صنفی زنان ناشر در ارزیابی حوزه نشر در سال ۱۳۹۶ گفت: سال گذشته به‌طور کل برای نشر سال خوبی نبود. تغییر و تحولاتی که در حوزه فناوری و سرعت بیش از حد پیشرفت تکنولوژی رخ می‌دهد باعث اتفاقاتی مانند بیشتر شدن دانلود کتاب رایگان می‌شود. ما بارها در کانال‌های مختلف و گروه‌های مختلف دیدیم که کتاب‌هایمان پخش می‌شود. این مسائل یعنی سرقت ادبی و دزدی کتاب آسیبی جدی به حوزه‌ی نشر و فضای حرفه‌ای نشر وارد می‌کند.
کیان‌افراز با اشاره به حضور پر رنگ افرادی با در دست داشتن پلاکارت‌هایی با تبلیغ «چاپ فوری کتاب به تیراژ دلخواه» در خیابان انقلاب افزود: از طرف دیگر تمام کتابفروشی‌های خیابان انقلاب حاوی کتاب‌های کمک درسی و آموزشی شده است.
او بیان کرد: به هر صورت بازار نشر در سال ۹۶ چون در حال تغییر و گذر از مرحله نشر سنتی به مرحله نشر دیجیتال هستیم در وضعیت وخیمی قرار داشت و تا زمانی که بازار نشر به وضعیت ثبات برسد همه ما چه زنان و چه مردان ناشر در معرض آسیب خواهیم بود.
وی با بیان اینکه در صنعت نشر مشاغل و اصناف زیادی مانند چاپخانه‌دار، کتابفروش و غیره با هم در ارتباط هستند، گفت: در صورت آسیب به حوزه نشر در واقع همه این اصناف آسیب خواهند دید. در صورت عدم بهبود سیستم توزیع، در آینده ناشر می‌تواند کتاب خود را به صورت آنلاین به فروش برساند؛ فقط زمانی برای راه‌اندازی سایت خود لازم دارد. در این میان کتابفروش صدمه می‌بیند.
کیان‌افراز در مورد سال جدید گفت: در وضعیت حاضر همه ما در زمینه وضعیت کتاب و نشر مسئول هستیم. مردم باید در هر موقعیتی که پیش می‌آیند مانند معرفی کتاب و گسترش فرهنگ هدیه دادن کتاب فعال باشند. همچنین اشخاصی که در رابطه با این حرفه در حال فعالیت هستند همگی باید متحد باشند تا به راهکاری مناسب برسند. در صورتی این صنعت برقرار می‌ماند که کتابخوانی همچنان روند خود را داشته باشد. در سال‌های گذشته به دلیل گسترش فضای مجازی این مسئله آسیب گسترده‌ای دید. هر چند فضای مجازی و دیجیتالی در همه جای دنیا وجود دارد اما بعید می‌دانم کمتر جایی کتابخوانی با حضور شبکه‌های اجتماعی به‌اندازه‌ی کشور ما آسیب دیده باشد.
او در پایان اظهار امیدواری کرد که امسال سال خوبی برای حوزه نشر باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *